De strijd begint (Preek over Matteüs 4:1-11)

5 maart 2017

De strijd begint (Preek over Matteüs 4:1-11)

Vandaag de preek die ik vanmorgen gehouden heb over Matteüs 4:1-11:

Kom mee. Laten we eens even een kijkje nemen in de woestijn. Zie je die eenzame man. Zo mager. Zijn ingevallen gezicht. Zijn ogen. Dagen, wekenlang heeft hij gevast. En nu… Je ziet dat hij het haast niet meer kan volhouden. Wat een beeld. Eng om de zien gewoon. Het is Jezus. Ja, Jezus, die kortgeleden nog zo stralend in de schijnwerpers stond. Toen hij gedoopt werd in de Jordaan en een duif uit de hemel kwam en een stem uit de hemel riep: ‘Dit is mijn Zoon van wie ik hou?’ Wat is er nog van over als je deze uitgeteerde man ziet?

Dit aangrijpende verhaal wordt een bizar verhaal. Er komt iemand anders bij. Satan in eigen persoon. Hij probeert hem van alles te laten doen. Eerst hier in de woestijn. Daarna op het dak van de tempel: ‘Laat maar eens zien dat je Gods Zoon bent. Spring van het dak en laat de engelen in actie komen. Dat zal nog eens indruk maken op al die mensen beneden.’ En op een hoge berg: ‘Kijk eens naar al die koninkrijken. Kniel voor mij en ze zijn allemaal voor jou.’

Ja, het gaat precies over de dingen waarvoor hij naar deze aarde gekomen is. Hij is één van ons geworden, iemand die brood moet eten om in leven te blijven. Zo dicht is God bij ons gekomen. En tegelijk de Zoon van God, de Zoon waar God van houdt. Hij is gekomen om in heel de wereld aanbeden te worden.  Om een gemeenschap uit alle volken te stichten. Als we met Pasen Matteüs 28 lezen, dan moeten we daar uitkomen: ‘Mij is alle macht gegeven in de hemel en op de aarde. Ga dus op weg en maak alle volken tot mijn leerlingen.’ Het gaat in deze woestijn precies over de dingen waar Jezus voor gekomen is, God die ons zo komt opzoeken. Maar waar zijn wij. Waarom is er niemand van ons, mensen bij en is Jezus hier helemaal alleen. Dat is de eerste vraag in de preek van vanmorgen: Waar zijn wij? En de tweede vraag: Waar blijven wij?

1 Waar zijn wij?

Waar zijn wij? Jezus gaat op weg om mensen om zich heen te verzamelen. De gemeente die wij vandaag zijn. En ik probeer bij het lezen uit het evangelie van Matteüs met u te ontdekken wat nou het geheim is van het gemeenschap zijn rond Jezus. Wat betekent het voor ons kerk-zijn vandaag?

Maar om te beginnen gaat Jezus na zijn doop alleen op stap. Hij gaat zelf de confrontatie aan met de duivel. Satan zoekt hèm niet op, zoals hij ons zo vaak verleidt. Nee Jezus gaat de confrontatie aan. De Geest die op hem gekomen is bij de doop stuurt hem de woestijn in. En Jezus gaat. En als de duivel hem meeneemt, het tempeldak op, een berg op, dan gáát Jezus mee. Hij gaat de confrontatie aan, en hij doet dat alleen.

Ja, zouden wij met knagende honger de verleiding kunnen weerstaan om naar de duivel te luisteren met zijn tip om aan brood te komen?  Hoe gaat dat bij ons? Je hoeft helemaal niet ziek van de honger te zijn om je dagelijks brood toch net iets belangrijker te vinden dan het woord van God. Waar zijn wij? Ja wij kunnen deze verleiding helemaal niet aan.

En wat daarna komt, van het dak af springen, ja dat is voor ons niet zo verleidelijk. Hooguit als je niet meer wilt leven, maar verder lijkt het een bizarre verleiding. Maar bedenk dat Satan er een meester in is om zich er in in te leven wat jou in verleiding kan brengen. Typisch dingen die voor jou verleidelijk zijn. En voor Jezus… Kortgeleden nog straalde hij als de Zoon van God toen die stem uit de hemel klonk en de mensen allemaal gewezen werden op hem. Zou het niet heerlijk zijn om nog een keer te ervaren en te laten zien dat je Zoon van God bent. Nu niet door een stem uit de hemel, maar door engelen die je midden op het tempelplein neerzetten? Satan voelt heel goed aan wat voor jou verleidelijk is. Misschien is het voor jou de verleiding van wat extra inkomsten als je het even niet zo nauw neemt met de wet, of eventjes iets minder eerlijk bent. De verleiding om nog wat langer op internet te blijven en bij foute sites terecht te komen. Om er nog eentje te drinken en in een gesprek verzeild te raken waarin je dingen zegt waar je spijt van krijgt. Satan is er een meester in voor iedereen de verleiding te vinden die bij je past. En waar zijn wij dan?

Jezus staat alleen op die berg waar satan hem heel de wereld laat zien. Ja, wat kan satan veel hè? Hij is in staat om je heel anders naar de dingen te laten kijken. Hij weet een verlangen naar macht op te wekken en weet je aan ideeën te helpen om op een foute manier hoger op te komen. Verleidelijk.

Waar zijn wij? Jezus staat hier voor een aantal verleidingen die wij onmogelijk kunnen weerstaan. Vanaf het begin bij die boom in het paradijs zijn is hij ons met zijn verleidingen te machtig. De strijd die wij toen verloren hebben, Jezus gaat die nu voeren. Alleen. Hij in onze plaats. Zal hij als eerste van de mensen de strijd met de Satan aankunnen?

Anders zijn we nog steeds nergens. Dan komt er niks terecht van Gods plan, dat zijn Zoon één van ons zou worden, een mens die brood eet en tegelijk de Zoon van God is, de redder van de wereld die als koning wereldwijd aanbidding en onderwerping krijgt. Dan heeft Satan Jezus en ons voor altijd in zijn macht. Satan die iedereen pijn wil laten lijden en kapot wil maken. Zal Jezus hem overwinnen, alleen, en ons dan in die overwinning laten delen?

Als je ziet hoe Jezus weerstand biedt, dan begrijp je dat hij dit alleen kon. Na veertig dagen eten nee zeggen tegen Satans suggestie. En ook die andere verleidingen tot de laatste toe: niet op een makkelijke manier koning over de wereld worden, maar de weg van het kruis gaan. Jezus houdt vol. Hij is Satan te sterk. Hij kan hem gewoon wegjagen. Na de tweede poging van Satan zegt hij: stel de Heer uw God niet op de proef. Dat betekent voor hemzelf: niet van het dak springen om God uit te proberen. Maar tegelijk zegt hij tegen Satan: hou nou eens op met je pogingen mij, God, te verleiden. Satan luistert daar niet naar. Hij doet nog één ultieme poging om Jezus onderuit te halen. En dan kan hij niet anders dan afdruipen.

Dan komen de engelen uit de hemel. Dan krijgt Jezus van God alles waar Satan hem mee wilde verleiden. De verzorging die hij als mens nodig heeft. De komst van Gods engelen. En de macht over alle koninkrijken? Nog niet, maar daarheen gaan we wel op weg. Voor Jezus is het een weg van lijden. Ja, zo gaan we naar Pasen toe. Jezus kiest hier bewust voor de weg van het kruis. We zullen uitkomen bij ‘Mij is gegeven alle macht in hemel en op aarde’. Maar dat gaat langs ‘Mijn God waarom hebt u mij verlaten’. En terwijl Jezus die weg gaat begint hij al direct mensen bijeen te brengen voor het komende koninkrijk. Twaalf discipelen, een kring daaromheen en uiteindelijk een wereldwijde gemeente. Mensen die zelf het gevecht met Satans verleidingen niet kunnen winnen. We mogen ons aansluiten bij Jezus die alleen het gevecht voerde. In de woestijn en op Golgota. Wij waren daar niet, wij konden die strijd niet winnen en wij hoefden die niet te winnen. Hij deed het voor ons. Jezus eenzame strijd, in de woestijn en aan het kruis, is je redding.

Hier hebben we een stukje te pakken van het geheim van het kerk zijn: Jezus brengt mensen samen. Maar dat betekent niet dat je alles moet kunnen wat hij kon. Hij heeft juist heel veel voor ons gedaan wat wij niet konden, hij heeft de duivel verslagen en de dood overwonnen. Hij heeft het alleen gedaan en hij vraagt iedereen om zich heen om dat uit te kunnen delen en ondanks je zwakheid met hem op weg te gaan.

  1. Waar blijven wij?

Dat brengt mij bij de tweede vraag. Waar blijven wij? Jezus wil je er bij hebben. Wij hoeven het gevecht van Jezus niet over te doen. Satan heeft de beslissende nederlaag geleden.

Dat deed Jezus alleen. Maar Satan is er nog steeds. En wat we vanmorgen van hem lazen is herkenbaar in je eigen leven. Je dagelijks brood belangrijker vinden dan Gods woord. Uit zijn op macht en succes en daar alles aan opofferen. Ook de waarheid, de eerlijkheid. We zagen dat Satan je geweldig kan aanvoelen en je precies met die verleiding weet te pakken die bij jou past. De veertigdagentijd is een mooie tijd om daar over na te denken. Hoe doet hij dat bij mij? Waar ben ik gevoelig voor en weet hij mij te pakken?

En hoe voorkom je nou dat hij je verleidt? Laat ik het duidelijk maken aan de hand van een voorbeeld. Bijvoorbeeld als je merkt dat geld, meer geld toch wel heel belangrijk voor je is en dat ten kost gaat van je gezin, je geloof… Kijk eens hoe Jezus zich verzette tegen de verleidingen. Allereerst zien we dat hij vol is van de Heilige Geest. Voordat hij de woestijn inging kwam de Geest op hem en bleef op hem. Die Geest voerde hem de woestijn in. Niet God de Vader, nee juist de Geest voerde hem de woestijn in. De Geest die binnenin mensen werkt. Als Lucas dit verhaal vertelt zegt hij het ook zo: Jezus was vervuld van de Geest. Dat was zijn kracht. En die Geest, waardoor hij zulke grote dingen kon doen, die wil hij ook u, ook jou geven. Bidt er om. Waar blijven wij? Waar blijf jij?

De Heilige Geest… En hoe werkt die? Hoe geeft die je kracht om sterk te zijn in je geloof? Door de bijbel. Jezus antwoordt steeds met bijbelteksten. Allemaal uit Deuteromium 6 en 8, waar we vanmorgen uit gelezen hebben. Mozes is dan aan het begin van zijn afscheidstoespraak. Hij spreekt het volk Israël toe dat na de woestijntocht het beloofde land gaat binnentrekken. Een wereld met allerlei geloven. Met welvaart en met het gevaar dat je God dan vergeet. En dan die drie teksten:

Die over ‘Niet bij brood alleen leven’. Dat niet je brood en niet de aardse dingen richting geven aan je leven. Dat je daar niet in op gaat. Maar dat het woord van God je de weg wijst. Dat je daaruit leeft.

En dat je God niet op de proef stelt. Wat betekent dat? Dat je hem niet uitprobeert, dat je hem niet vraagt dat hij zich bewijst. Maar dat je hem vertrouwt. Gewoon vertrouwen. Dat hij er voor je is. Dat je bij hem in goede handen bent.

En de laatste die Jezus noemt: dat je God aanbidt en hem alleen vereert. Daar draait het tenslotte om: dat híj God is, hij alleen. Hij is het waard om voor hem te leven. Van hem mag je alles verwachten wat je nodig hebt.

Dat geeft je weerstand tegen die verleiding die ik noemde, dat geld, meer geld toch wel heel belangrijk voor je is. Maar ook bij allerlei andere verleidingen is de bijbel het wapen dat je helpt om weerstand te bieden. De bijbel, en vooral dat je God kent en merkt dat hij een God is om lief te hebben en alles van te verwachten. Hoe meer dat je leven is, des te meer worden dingen die verleidingen kunnen worden onbelangrijk. Dat geeft je leven met Jezus kracht. Kom mee, waar blijf je?

Amen

De liturgie:

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *